Kolor liturgiczny - Gorzkie Żale

Kategoria: Blog 2015 i starsze

Utworzono: niedziela, 06, kwiecień 2014 08:33

Kiedyś (2008r) na nieistniejącym już forum oazowym popełniłem następującą notkę odnośnie koloru liturgicznego w czasie Gorzkich Żali. Bo niektórzy w Wielkim Poście używają białego (z racji wystawienia) inni czerwonego (bo pasyjne) a jeszcze inni fioletowego (bo wielkopostne). Księgi liturgiczne nie zawsze są spójne i jak to się mówi: jaka diecezja taka praktyka. Ja jestem zwolennikiem białego koloru - w takim były Gorzkie żale w seminarium i tak też sugerują niektóre agendy (warszawska, siedlecka).

Obecnie najczęściej proponowanym kolorem jest czerwony, ale użycie białego jest - przez fakt, że jest wystawiany Najświętszy Sakrament - jak najbardziej możliwe, co więcej nawet w wielu przypadkach sugerowane czy zalecane. Co więcej kolor biały ma swoje umocowanie w praktyce liturgicznej.

To teraz ta notka (Kiedyś na forum http://www.oltarz.pl/forum/viewtopic.php?f=30&t=35&start=120 nawet została zacytowana w dyskusji.) - przekopiowuję, żeby się nie zagubiła:

"Małe dopowiedzenie w kwestii kolorów w czasie Gorzkich Żali i Drogi Krzyżowej. Pewnie nie każdy wie, że jest księga, w której są doprecyzowane kolory tych nabożeństw. Taką księgą jest "Służba Boża w Archidiecezji Warszawskiej" wydana na powielaczu ok. 1952 (niestety daty nie pamiętam, ale już namierzyłem egzemplarz i niedługo będę miał ksero). Niestety nie doczekała się ona kontynuacji. Jedynie większość treści tzw. agendy opolskiej została z niej zaczerpnięta - nie ma jednak wzmianki o kolorach. Ale do sedna. W tej księdze jest zapis, że Gorzkie Żale w AW odprawia się w niedziele, przy wystawionym Najświętszym Sakramencie a kapłan ubrany jest w albę, białą stułę i białą kapę. Natomiast kolorem w trakcie Drogi Krzyżowej w Wielkim Poście ma być kolor czerwony.

Cytuję z głowy, jak ktoś będzie potrzebował tekstu dosłownego - służę pomocą. Po za tym żyje jeszcze współautor tej księgi.

O białym kolorze w czasie Gorzkich Żali wspomina "Ceremoniał Parafialny" bp. Nowowiejskiego (1931) nr. 756; jest też tam wzmianka, że po nabożeństwie odbywała się procesja z Najświętszym Sakramentem (pod baldachimem) - w niektórych parafiach taki zwyczaj przetrwał. Po błogosławieństwie miało miejsce jeszcze ucałowanie relikwii krzyża, a jeśli takowych nie było na parafii całowano inne. Niestety o Drodze Krzyżowej wzmianki nie znalazłem. Natomiast jest wzmianka w "Wykład Liturgii Kościoła Katolickiego" tego samego autora w tomie I str. 1067 - tam w przypisie jest napisane "Jeżeli kapłan przewodniczy ... ubrany jest w komżę i stułę koloru fioletowego" "gdy po tem udzielał błogosławieństwa drzewem Krzyża św. zmienia stułę fioletową na czerwoną". (http://www.nowowiejski.ota.pl/viewer.php) [nie wszystko jest tu jeszcze umieszczone, na razie tylko dwa tomy]".

Może to trochę wyjaśni dlaczego w czasie Gorzkich Żali używam koloru białego a w wielkopostnej (pasyjnej) Drodze Krzyżowej czerwonego (nota bene w takiej stule jest sprawowana DK w Koloseum, choć może to być też z tego, że jest w Wielki Piątek, który jest w czerwonym kolorze). Nowa Agenda Liturgiczna Archidiecezji Katowickiej proponuje swój własny pomysł. Ale o tym wspomnę przy innej okazji.